یك متخصص ویروسشناسی، ضمن تشریح جزئیات ویروس هانتا و سویه آندس مشاهده شده در یك كشتی مسافرتی، درباره علائم، راههای انتقال و پیشگیری از این ویروس توضیحاتی ارایه داد.
علیرضا ناجی، با تقسیمبندی این ویروس به دو دسته اصلی «دنیای قدیم» (آسیا، اروپا، آفریقا) و «دنیای جدید» (آمریكا)، تفاوتها و شدت بیماریزایی آنها را تشریح كرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی اضافه كرد: هانتا ویروسهای «دنیای قدیم» عامل «سندرم تب خونریزیدهنده با سندرم كلیوی» (HFRS) هستند كه نرخ مرگومیر آنها بین یك تا 15 درصد متغیر است، در مقابل هانتا ویروسهای «دنیای جدید» منجر به «سندرم ریوی هانتاویروسی» (HPS) میشوند كه با نرخ مرگومیر 30 تا 60 درصد، شدت بسیار بالاتری دارد.
ناجی به روشهای انتقال این ویروس اشاره كرد و ادامه داد: این ویروس عموما از طریق ترشحات جوندگان ادرار، مدفوع و بزاق كه حاوی ویروس هستند منتقل میشود.
وی اضافه كرد: این ویروس از طریق ترشحات جوندگان (ادرار، مدفوع و بزاق)، یا خوردن گوشت حیوانات آلوده به انسان منتقل میشود.
ناجی با بیان اینكه سویه آندس قابلیت انتقال انسان به انسان از طریق تماس نزدیك، قطرات تنفسی (عطسه، سرفه) و تماس با ترشحات بدن را دارد، توضیح داد: این انتقال میتواند از طریق تماس نزدیك، قطرات تنفسی ناشی از عطسه و سرفه و تماس با ترشحات بدن فرد آلوده و یا وسایل فرد آلوده صورت گیرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، با اشاره به اینكه علامتهای اولیه عفونت با ویروس هانتا شباهت زیادی به سرماخوردگی یا آنفلوانزا دارد، ادامه داد: سردرد، تب، بدندرد، حالت تهوع، استفراغ و اسهال از جمله این نشانههاست، اما در مراحل پیشرفتهتر، بیماری با تنگی نفس، خستگی شدید و پیشرفت به سمت ذاتالریه و مشكلات حاد ریوی همراه خواهد بود، دوره كمون این بیماری نیز بین چهار تا 42 روز متغیر است.
ناجی بر اهمیت رعایت بهداشت فردی، شست و شوی مرتب دست و پرهیز از به اشتراك گذاشتن لوازم شخصی مانند لیوان، بشقاب، قاشق و چنگال، قلیان و سیگار در محیطهای عمومی یا در صورت تماس با افراد مشكوك تاكید كرد.
وی همچنین ضرورت حفظ فاصله از افراد بیمار را یادآور شد و خاطرنشان كرد: در حال حاضر درمان تخصصی و اختصاصی برای ویروس هانتا وجود ندارد و مراقبتها عمدتا علامتی و حمایتی در بخشهای مراقبتهای ویژه (ICU) با امكاناتی چون انتوباسیون است. همچنین، واكسنی كه به طور عمومی در دسترس باشد، هنوز توسعه نیافته و تحقیقات در این زمینه در مراحل بالینی قرار دارد.
ناجی با تاكید بر لزوم انجام تحقیقات در این حوزه به صورت پیشگیرانه به جای اقدامات پژوهشی واكنشی، ضرورت چاره اندیشی برای افزایش آگاهی عمومی نسبت به طبیعت این ویروسها و تقویت سیستمهای مراقبتی جهانی را یادآور شد.
وی با اشاره به انعطافپذیری زیستی بالای ویروسهای هانتا در «دنیای جدید» و قابلیت انتقال آنها به میزبانهای متنوع، خاطرنشان كرد: احتمال عفونتهای بدون علامت یا خفیف، درك واقعی گستردگی شیوع را دشوار میسازد.
ناجی گفت: اگرچه در حال حاضر انتظار اپیدمی جهانی گسترده وجود ندارد، ولی تجربه تاریخی نشان داده است كه دست كم گرفتن یك ویروس در مراحل اولیه، مانند پاندمی كووید19، به تأخیر در اقدامات منجر میشود.
وی بر اهمیت كسب اطلاعات مستمر درباره رویدادهای جهانی، بررسی تغییرات ژنتیكی ویروس شناسایی شده در بیماران مسافر در كشتی مسافرتی كه اخیرا شیوع این بیماری رخ داده و تكمیل تابلوی بالینی بیماران اشاره شده و درك عمیقتر از ویروسهای حیات وحش تاكید كرد.
حیاتی گفت: پایش مداوم ویروسها در طبیعت وحشی كه پتانسیل انتقال به انسان را دارند، حیاتیترین راهبرد برای پیشگیری از بحرانهای آتی است. تغییرات زیست محیطی و افزایش تجاوز انسانها به محیط زیست به این معنا است كه باید انتظار شیوعهای بیشتری مرتبط با عوامل بیماریزای با منشا حیات وحش را داشته باشیم.
